Vì sao người học nhạc thường “sợ” phần quãng?
Rất nhiều người khi học nhạc lý đều thấy phần quãng khô khan, khó nhớ và khó áp dụng. Lý do không phải vì quãng khó, mà vì quãng thường được dạy dưới dạng định nghĩa và con số, trong khi bản chất của quãng lại nằm ở âm thanh và cảm xúc.
Nếu bạn chỉ học quãng theo kiểu:
- Quãng 3 trưởng là mấy cung
- Quãng 5 đúng là mấy cung
→ Bạn sẽ rất dễ quên.
Nhưng nếu bạn học quãng bằng cách nghe – so sánh – cảm nhận, quãng sẽ trở thành công cụ giúp bạn hiểu âm nhạc sâu hơn rất nhiều.
Quãng trong âm nhạc thực chất là gì?
Về bản chất, quãng là khoảng cách cao độ giữa hai nốt nhạc. Nhưng trong thực tế âm nhạc, quãng còn là:
- Màu sắc của giai điệu
- Cảm xúc của hòa âm
- Cách âm thanh “đi” từ nốt này sang nốt khác
Khi một giai điệu nghe vui, buồn, căng thẳng hay ổn định, phần lớn là do các quãng được sử dụng trong giai điệu đó.
Quãng Trưởng – Sáng, mở và dễ tiếp cận
Quãng trưởng là loại quãng dễ nghe nhất với tai người, đặc biệt là người mới học nhạc. Khi nghe quãng trưởng, bạn thường cảm nhận được:
- Sự sáng sủa
- Cảm giác mở
- Tính tích cực, rõ ràng
Trong thực tế, quãng trưởng xuất hiện rất nhiều trong:
- Nhạc vui
- Giai điệu mở đầu bài hát
- Các đoạn nhạc cần tạo cảm giác hy vọng hoặc tươi sáng
Đặc biệt, quãng 3 trưởng là nền tảng để hình thành hợp âm trưởng. Chỉ cần quãng này, tai bạn đã có thể phân biệt được màu “trưởng” của một hợp âm.
Quãng Thứ – Trầm, sâu và giàu nội tâm
So với quãng trưởng, quãng thứ mang lại cảm giác:
- Trầm hơn
- Lắng hơn
- Dễ gợi buồn, hoài niệm
Quãng thứ không nhất thiết lúc nào cũng “buồn”, nhưng nó thường tạo cảm giác chậm lại, hướng vào bên trong cảm xúc nhiều hơn.
Trong âm nhạc, chỉ cần thay đổi:
Quãng 3 trưởng → Quãng 3 thứ
Thì màu sắc của cả hợp âm và giai điệu đã thay đổi rất rõ. Đây là lý do tại sao chỉ cần chuyển từ hợp âm trưởng sang hợp âm thứ, người nghe đã cảm nhận được sự khác biệt dù không biết nhạc lý.
Quãng Đúng – Ổn định và làm trụ cho âm nhạc
Các quãng đúng (đặc biệt là quãng 4 đúng và quãng 5 đúng) mang cảm giác:
- Vững
- Ổn định
- Ít cảm xúc buồn – vui rõ rệt
Quãng đúng thường không “kể chuyện” về cảm xúc, mà đóng vai trò như:
- Khung xương của hòa âm
- Điểm tựa để giai điệu phát triển
Trong guitar và piano, quãng 5 đúng xuất hiện cực kỳ nhiều, từ hợp âm cơ bản cho đến các vòng hòa thanh quen thuộc. Đây là quãng giúp âm nhạc đứng vững.
Quãng Tăng – Căng thẳng và chờ được giải quyết
Quãng tăng tạo ra cảm giác:
- Căng
- Bất ổn
- Khiến người nghe có cảm giác “chưa xong”
Trong âm nhạc, quãng tăng hiếm khi được dùng độc lập. Nó thường xuất hiện để:
- Tạo cao trào
- Gây căng thẳng tạm thời
- Dẫn dắt sang một quãng hoặc hợp âm khác để giải tỏa
Ví dụ điển hình nhất là tritone (quãng 4 tăng) – một quãng rất căng, thường được dùng để dẫn sang hợp âm ổn định hơn.
Quãng Giảm – Tối, nặng và kịch tính
Quãng giảm mang màu sắc:
- Tối
- Nặng
- Áp lực
So với quãng tăng, quãng giảm thường khó nghe hơn với người mới, nhưng lại rất quan trọng trong:
- Nhạc có tính kịch tính cao
- Hòa âm nâng cao
- Các đoạn chuyển mang cảm giác xung đột
Quãng giảm giúp âm nhạc có chiều sâu hơn, không bị “phẳng” về cảm xúc.
Vì sao hiểu tính chất quãng giúp bạn chơi nhạc hay hơn?
Khi bạn hiểu quãng không chỉ bằng lý thuyết mà bằng tai nghe, bạn sẽ:
- Nghe giai điệu có chủ đích hơn
- Biết vì sao đoạn này nghe buồn, đoạn kia nghe sáng
- Chơi nhạc có định hướng cảm xúc rõ ràng
- Học hòa âm và sáng tác dễ tiếp cận hơn
Đặc biệt với người học guitar và piano, quãng là cầu nối giúp bạn liên kết nhạc lý với thực hành, thay vì học rời rạc.
Cách học quãng hiệu quả cho người mới
Để học quãng hiệu quả, bạn nên:
- Nghe từng quãng trên đàn thay vì chỉ học trên giấy
- So sánh quãng trưởng – quãng thứ liên tục
- Chơi chậm và cảm nhận màu âm thanh
- Gắn quãng với hợp âm và bài hát quen thuộc
Học ít nhưng hiểu sâu sẽ hiệu quả hơn học nhiều mà không áp dụng được.
Duytieu Music – học nhạc lý theo cách dễ hiểu và dễ áp dụng
Tại Duytieu Music, nhạc lý được giảng dạy theo hướng:
- Nghe trước – giải thích sau
- Liên hệ trực tiếp với guitar, piano và bài hát
- Giúp học viên hiểu bản chất thay vì học thuộc máy móc
Mục tiêu cuối cùng là để bạn nghe – hiểu – chơi nhạc tốt hơn, chứ không chỉ nhớ định nghĩa.
Đừng Chờ Đến Khi Sẵn Sàng. Hãy Bắt Đầu Để Trở Nên Sẵn Sàng
Âm nhạc không đòi hỏi bạn phải xuất sắc ngay lập tức. Âm nhạc chỉ đòi hỏi bạn dám bước bước đầu tiên. Hãy để chúng tôi đồng hành cùng bạn — không áp lực, không phán xét, chỉ có sự tử tế, chuyên môn và tận tâm.
Thông Tin Liên Hệ – Đăng Ký Học
DUYTIEU MUSIC – NƠI CẤT CÁNH ĐAM MÊ
☎️ Hotline/zalo : 0907 107 618
🌐 Website: https://duytieumusic.com/
💠 Fanpage: Duytieu Music
📍Địa chỉ:
📌 Cơ sở 1: MP7 Mizuki Park, Xã Bình Hưng, Hồ Chí Minh
📌 Cơ sở 2: 59 đường số 4, KDC Nguyên Sơn, Xã Bình Hưng, Hồ Chí Minh
